پدر و مادر دکتر مصدق

۲۹ اسفند، سالروز ملی شدن صنعت نفت، از روزهایی است که نام دکتر محمد مصدق بیشتر به گوش می رسد و به چشم می خورد. پیشینه (عبرت پژوهی تاریخی) ضمن گرامی داشت این روز و تبریک پیشاپیش فرارسیدن سال ۱۳۹۴، پرونده ای درباره پدر و مادر دکتر مصدق را به محضرتان تقدیم می کند. میرزا هدایت الله آشتیانی ملقب به وزیر دفتر (درگذشته ی صفر ۱۳۱۰ بر اثر بیماری وبا)، پدر دکتر مصدق، از رجال علمی و فکری کمتر شناخته شده ی دوره قاجار است. از وی آثاری چون «نور الأنوار فی شرح دعاء الأسحار»، «سر مکتوم» و «رد باب و بهاء» به یادگار مانده است. او در اواخر عمر با ملک تاج نجم السلطنه (درگذشته ی ۱۳۱۱ ش) بیوه ی مرتضی قلی خان وکیل الملک (درگذشته ۱۲۹۷ش) ازدواج کرد که حاصل این ازدواج دکتر محمد مصدق و خواهرش آمنه دفتر الملوک (دفتری) هستند. نجم السلطنه از دختران فیروز میرزا نصرت الدوله فرمانفرما پسر شانزدهم عباس میرزا نائب السلطنه بود. وی پس از وفات میرزا هدایت الله وزیر دفتر، با میرزا فضل الله خان وکیل الملک تبریزی ازدواج کرد و از سال ۱۳۰۷ به ساخت مریضخانه ای در محل سکونت خود، دروازه یوسف آباد (حافظ امروزی)، همت گمارد که این موقوفه به نام بیمارستان نجمیه تا به امروز باقی است.


3 پاسخ به “پدر و مادر دکتر مصدق”

  1. تهران شناس! می‌گه:

    جای خالی مسجد شازده خانم (نجم السلطنه مقصود است! برخی نیز خواهرش را گفته اند) در گذر وزیردفتر بالاتر از بازار شاپور و پایین تر از گذر محمدتقی خان (خیابان فرهنگ) در خیابان فرمانفرما (شاپور دی روز و جمهوری اسلامی امروز) در این پرونده دیده می شود. این مسجد بدست سید هادی خسروشاهی در اوان انقلاب اسلامی نوسازی (نه بازسازی) شد و نام مسجد الزهراء بخود گرفت. این مسجد نیز برای خود تاریخی دارد که می توان از آن میان امام جماعتی سید ابوالفضل برقعی پس از اخراج از قم بدرخواست نجم السلطنه (برخی هم گفته اند: خاله ی مصدق یا خواهر نجم السلطنه) را نام برد. اتفاقا، در صددم مطلبی با نام “انقلاب نام ها” بنویسم که بدین مسجد نیز اشاره می کنم.

پاسخ دهید