رصد اخبار تاریخی هفته

رصد اخبار تاریخی هفته

۱- گفتمان نجات‌بخشی در ایران عصر صفوی

نشست نقد و بررسی کتاب «گفتمان نجات‌بخشی در ایران عصر صفوی»، با حضور نسیم خلیلی (نویسنده)، محمدکاظم رحمتی و سید سعید میرمحمد صادق و حسین زرینی، سه‌شنبه ۲۱ بهمن  از ساعت ۱۶-۱۸ برگزار خواهد شد. 

گفتمان نجات‌بخشی در ایران عصر صفوی

نشانی محل برگزاری نشست: تهران، خیابان انقلاب، خیابان فلسطین جنوبی، کوچه خواجه نصیر، پلاک۲، سرای اهل قلم، طبقه همکف

۲- همایش بین‌المللی امام سجاد(ع) در تابستان ۱۳۹۴

مجمع جهانی اهل بیت(ع) برگزار می‌کند:

محورهای فراخوان همایش بین‌المللی امام سجاد علیه‌السلام

الف) زندگانی امام سجاد(ع) 

۱ـ مروری بر زندگانی امام سجاد(ع) از ولادت تا شهادت؛

۲ـ ویژگی‌های شخصیتی امام سجاد(ع) (ایمان و تقوی، علم و شجاعت)؛

۳ـ سبک زندگی از دیدگاه امام سجاد(ع)؛ 

همایش بین‌المللی امام سجاد(ع)

۴ـ امامت امام سجاد(ع) و نصوص آن؛

۵ـ فضائل و کرامات امام سجاد(ع)؛

۶ـ عبادت و بندگی در سیرۀ امام سجاد(ع)؛

۷ـ اصحاب کساء از درگاه امام سجاد(ع)؛

۸ـ جهاد و مبارزه در زندگانی امام سجاد(ع)؛

۹ـ همسران و فرزندان امام سجاد(ع)؛

۱۰ـ نقش فرزندان حضرت سجاد(ع) در قیام‌های عصر اموی.

۱۱ـ امام سجاد(ع) و برخورد با مخالفان؛

۱۲ـ امام سجاد(ع) از نگاه دیگران (مسلمانان و غیرمسلمانان).

ب) اوضاع فرهنگی، سیاسی و اجتماعی عصر امام سجاد(ع)

۱ـ بررسی جامعه‌شناختی عصر امام سجاد(ع)؛

۲ـ جریان‌شناسی سیاسی عصر امام سجاد(ع)؛

۳ـ جریان‌شناسی فکری ـ فرهنگی عصر امام سجاد(ع)؛

۴ـ نقش بنی‌امیه در انحراف امت اسلامی؛

۵ـ وضعیت اهل‌بیت(ع) در عصر امام سجاد(ع)؛

۶ـ وضعیت شیعیان در عصر امام سجاد(ع)؛

۷ـ امام سجاد(ع)، قیام‌ها و شورش‌های زمانه؛

۸ـ امام سجاد(ع) و حسنییان؛

۹ـ امام سجاد(ع) و فرق و اندیشه‌ای انحرافی؛

۱۰ـ صحابه و تابعین در عصر امام سجاد(ع)؛

۱۱ـ روابط اجتماعی امام سجاد(ع)؛

۱۲ـ چگونگی تعامل امام سجاد(ع) با شعرا، محدثان و دانشمندان؛

۱۳ـ مدیریت بحران در سیرۀ امام سجاد(ع)؛

۱۴ـ سیره‌ نبوی(ص) در معارف سجادی؛

۱۵ـ اندیشه‌های فرهنگی و سیاسی و اجتماعی امام سجاد(ع). 

ج) امام سجاد(ع) و حماسۀ کربلا

۱ـ امام سجاد(ع) در کربلا؛

۲ـ حضرت سجاد(ع) در کربلا؛

۳ـ رفتار سیاسی ـ اجتماعی حضرت سجاد(ع) پس از کربلا (کوفه، شام و مدینه)؛

۴ـ بازتاب واقعۀ کربلا در سخنان و رفتار امام سجاد(ع)؛

۵ـ راهکارهای امام سجاد(ع) برای حفظ حماسۀ عاشورا؛

۶ـ امام سجاد(ع) و مدیریت بحران پس از عاشورا.

د) میراث علمی امام سجاد(ع)

الف) صحیفه سجادیه

۱ـ معرفی صحیفه سجادیه؛

۲ـ اسناد و راویان صحیفه سجادیه؛

۳ـ نسخه‌شناسی صحیفه سجادیه؛

۴ـ شروح صحیفه سجادیه؛

۵ـ قرآن در صحیفه سجادیه؛

۶ـ توحید و ربوبیت در صحیفه سجادیه؛

۷ـ رسالت و نبوت در صحیفه سجادیه؛

۸ـ امامت و ولایت در صحیفه سجادیه؛

۹ـ معاد و آ‌خرت‌گرایی در صحیفه سجادیه؛

۱۰ـ اندیشه‌های فرهنگی ـ اجتماعی امام سجاد(ع) در صحیفه سجادیه؛

۱۱ـ اندیشه‌های سیاسی در صحیفه سجادیه؛

۱۲ـ نقش صحیفه سجادیه در بیدارگری امت اسلامی؛

۱۳ـ نقش صحیفه سجادیه در وحدت امت اسلامی؛

۱۴ـ صحیفه سجادیه از دیدگاه دیگران (مستشرقان)؛

۱۵ـ صحیفه سجادیه در ادبیات جهان اسلام (عربی ـ فارسی و …)؛

۱۶ـ صحیفه سجادیه و شاخص‌های هویت اسلامی؛

۱۷ـ نماز، روزه، حج و جهاد در صحیفه سجادیه؛

۱۸ـ اهتمام حضرت سجاد(ع) به دعا؛

۱۹ـ سبک‌شناسی ادعیۀ صحیفه سجادیه؛

۲۰ـ صحیفه سجادیه مخالفان.

ب) رساله حقوق

۱ـ معرفی رساله حقوق و اهمیت آن؛

۲ـ راویان رساله حقوق؛

۳ـ نسخه‌شناسی رساله حقوق؛

۴ـ مباحث حقوقی و اجتماعی در رساله حقوق؛

۵ـ مباحث اخلاقی و تربیتی در رساله حقوق.

ج) احادیث، نامه‌ها، خطبه‌ها و اشعار

۱ـ گونه‌شناسی احادیث منقول از امام سجاد(ع)؛

۲ـ نامه‌های حضرت سجاد(ع)؛

۳ـ خطبه‌های حضرت سجاد(ع)؛

۴ـ اشعار منسوب به حضرت سجاد(ع).

د) ادعیه و زیارات

۱ـ زیارت و دعاهای مروی از حضرت سجاد(ع)؛

۲ـ زیارت حضرت سجاد(ع) و تبیین آن؛

۳ـ شرح زیارت امین‌الله.

و) اصحاب، راویان و شاگردان امام سجاد(ع)

۱ـ اصحاب، راویان و شاگردان امام سجاد(ع)؛

۲ـ تعلیم و تربیت شاگردان؛

۳ـ امام سجاد(ع) از نگاه اصحاب و شاگردان؛

۴ـ سنخ‌شناسی و جریان‌شناسی اصحاب امام سجاد(ع).

 تذکرات ضروری: 

۱- علاقه‌مندان به نگارش مقاله در محورها و موضوعات ذکرشده باید ضمن تماس با دبیرخانۀ همایش، هماهنگی لازم را صورت دهند. 

۲- دبیرخانۀ همایش با صاحبان عناوین و مقالات مصوّب کمیتۀ علمی قرارداد پروژه‌ای منعقد خواهد نمود. 

۳- دبیرخانۀ همایش از پذیرش مقالات بدون چکیده، واژگان کلیدی و منابع معتبر خودداری خواهد نمود.

 ۴- علاقه‌مندان به نگارش مقاله باید شیوه‌نامۀ نگارش مقالات (موجود در سایت همایش) را مطالعه و براساس آن مقاله را تنظیم نمایند.

 ۵- هم‌زمان با برگزاری همایش از نویسندگان مقالات ممتاز و برگزیده تجلیل به عمل خواهد آمد و لوح تقدیر به صاحبان مقالات پذیرفته‌شده نیز اهدا خواهد شد. 

۶- مقالات برگزیده در کتاب مجموعه مقالات همایش به زبان فارسی و عربی منتشر خواهد شد. 

۷- متن مقالات باید از طریق پست الکترونیک (Email) اعلام‌شده در سایت ارسال شود. 

آدرس سایت همایش:

 www.sahife.org 

سایت معاونت امور فرهنگی مجمع:

 www.abwacd.com 

پست الکترونیک دبیرخانۀ همایش:

 cis@ahl-ul-bayt.org 

تلفن: ۳۲۱۳۱۴۱۷-۰۲۵

 فاکس: ۳۲۱۳۱۳۵۰-۰۲۵ 

تهران (تلفکس): ۸۸۹۳۰۶۲۵-۰۲۱

۳- نشست «نقد و بررسی کارنامۀ تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی» برگزار می‌شود. 

به همّت کارگروه تاریخ و باستان‌شناسی خانۀ اندیشمندان علوم انسانی  نشست «نقد و بررسی کارنامۀ تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی» برگزار می‌شود. 

پس از پیروزی جریان عظیم مردم ایران در قالب انقلاب پرشکوه اسلامی، یکی از دغدغه‌های مهم نسل انقلابی نقل و تحلیل صحیح روند پیدایی، دلایل و جریان‌ها و شخصیت‌های مؤثر در انقلاب اسلامی و آسیب‌شناسی خطاهای احتمالی در حرکت یادشده بوده است. از سوی دیگر در میان محققان و مفسران خارجی و البته در میان دشمنان و مخالفان انقلاب نیز این پرسش بزرگ مطرح بوده که چگونه این حرکت مردمی توانست قدرت‌ به‌ظاهر مستحکم پهلوی را با وجود پشتوانه‌های قوی قدرت‌های  خارجی به زوال بکشاند. 

تأسیس چندین مؤسسۀ آرشیوی و مرکز پژوهشی و انتشار صدها عنوان کتاب و مقاله در ایران و خارج از کشور به زبان‌های مختلف حاصل تلاش برای بررسی انقلاب اسلامی و نگارش تاریخ آن بوده است. بی‌شک جریان تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی نیز مانند تمام رخدادهایی که موضوع بررسی تاریخی قرار می‌گیرند، خالی از حب و بغض و طرفداری و دشمنی و در یک کلام روایت نگارندگان از جریان انقلاب اسلامی نیست. 

شرح و بررسی جریان‌های اصلی تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی و نقد روشمند و علمی هر یک از آنها هدف نشست «نقد و بررسی کارنامۀ تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی» است که به همّت کارگروه تاریخ و باستان‌شناسی خانۀ اندیشمندان علوم انسانی برگزار خواهد شد. در این نشست، آقایان دکتر علیرضا ملایی‌توانی، دانشیار تاریخ ایران در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، و  دکتر احمد گل‌محمدی، دانشیار گروه علوم سیاسی در دانشگاه علامه طباطبایی، به سخنرانی خواهند پرداخت. این نشست روز یکشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۳، ساعت ۱۶ در محل خانۀ اندیشمندان علوم انسانی، خیابان ویلا، نبش ورشو برگزار می‌گردد و شرکت در آن برای عموم علاقه‌مندان آزاد است.

۴- بررسی فقهی جریان‌های تکفیری

روند حوادث طی چند سال اخیر نشان می‌دهد که ایدئولوژی جریان سلفیه نسبت به دو جریان مذهبی دیگر در جهان اهل سنت، یعنی اخوان‌المسلمین و جریان سنتی فقهی، قوت و گسترش بیشتری یافته است. گرچه اخوانی‌ها، به لحاظ تشکیلات، قوی‌‌تر  و قدیمی‌تر  و به لحاظ ایدئولوژی، نوگراتر هستند، اما این جریان‌ سلفی است که هم پیروان، بیشتری دارد و هم توانسته است با بهره‌مندی از توانمندی‌های دیگر گروه‌های سیاسی مثل حزب بعث در عراق به سازمانده‌ای پیچیده‌ای دست یابد. گذشته از علل و عوامل تاریخی و محیطی، به نظر می‌رسد عامل اصلی گسترش این جریان را باید در جذابیت‌های ایدئولوژیک آن جست و به تحلیل سرشت آن پرداخت. ایدئولوژی سلفی سه ویژگی مهم دارد که مخاطبان خود را به آسانی جذب می‌کند؛ این سه ویژگی عبارت‌اند از:

۱- مذهبی ساده  و روانی را  بیان می‌کند که فاقد پیچیدگی‌هایی در فهم است. ایده‌ها و آموزه‌های آنان بدون اینکه پوششی از نظریه‌پردازی‌های غامض داشته باشد، برداشتی صریح و ساده از اسلام را ارائه می‌کند که برای همگان قابل فهم و درک است.

۲- سلفی‌ها بدون اینکه خود را در گفت‌وگوهای تئوریک گرفتار کنند بلافاصله سراغ روش‌های عملی می‌روند و با تأکید بر مصادیق و مسائل عینی به برون‌رفت‌های عملی می‌اندیشند.

۳- راه‌حل آنان برای حل مشکلات مسلمانان، غیر محافظه‌کارانه و صریح است و آنان تنها برون‌رفت از مصائب کنونی جهان اسلام، یعنی «گسترش مظاهر غرب» و «انحراف جامعۀ اسلامی از اسلام سلف» را راه‌حل‌های رادیکال می‌دانند، چیزی که برای جوانان ناامید از بهبود اوضاع در جهان اسلامی جذابیت‌های وافری تولید می‌کند و آنان را مجذوب مسیرهای کوتاه و منتج می‌نماید.

اما آنچه در فهم گروه‌های سلفی از اهمیت بسزایی برخوردار است آن است که بخشی از این گروه‌ها که امروزه از آنان به «سلفی‌های تکفیری» یاد می‌شود، به «خشونت» تمایل دارند. دلایل روی‌آوری آنان به خشونت چیست؟ و آنان بر چه دستگاهی از فقه تکیه می‌زنند که این گونه تولید خشونت می‌کند؟ به عبارت دیگر فقه سلفی چیست و چرا خشونت تولید می‌کند؟ اگر دستگاه‌های فقهی در جهان اهل سنت را به سه دستگاه فقهی؛ فقه سنتی/ فقه‌المقاصد/ و فقه سلفی، تقسیم کنیم، آن‌گاه این پرسش نمایانگر می‌شود که فقه اخیر چه تمایزاتی با دو دستگاه پیشین دارد و به تغییراتی در نظام معرفتی فقهی و کلامی اهل سنت منجر شده است؟ قبل از پاسخ دادن به این پرسش لازم است بر این نکته تأکید کنیم که فقه سلفی به‌رغم تحجری که در نهان خود دارد، از جهاتی روشنفکرانه نیز به شمار می‌آید. دلیل آن نیز، این است که فقه سلفی چندان به  مکاتب سنتی چهارگانه پایبند نیست و نسبت به مکاتب اربعۀ حنفیه، حنبلیه، مالکی و شافعی، نگرشی انتقادی دارد و به نوعی فقهِ بدون مفتی یا مرجع را ترویج می‌نماید. چیزی که برای روشنفکران اهل سنت جذابیت دارد و تا کنون توانسته است بخشی از نیروهای مدرن و تحصیل‌کرده را به سوی گروه‌های تکفیری مثل داعش و القاعده جدب نماید؛ چراکه روشنفکری در همۀ‌ جوامع، علاقه‌مند است مذهبی باشد، اما به مراجع مذهبی استناد نکند و خود را مقلد جلوه ندهد. این نشان می‌دهد که طرفداران گروه‌های تکفیری الزاما از گروه‌های بی‌سواد و فقیر نیستند و آنان می‌توانند از تمام طبقات اجتماعی نیرو جذب کنند.

بررسی فقهی جریان‌های تکفیری

با توجه به اهمیت این موضوع در زمانۀ حاضر، پژوهشکدۀ نظریه‌پردازی سیاسی و روابط بین‌الملل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، نشستی با عنوان «بررسی فقهی جریان‌های تکفیری» با سخنرانی دکتر عبدالوهاب فراتی برگزار می‌کند. این نشست، یکشنبه مورخ ۱۹ بهمن‌ماه ۱۳۹۳ از ساعت ۱۴ الی ۱۶ در محل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی سالن حکمت برگزار خواهد شد.

نشانی محل برگزاری: بزرگراه کردستان، خیابان ایرانشناسی (۶۴)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، طبقه همکف، سالن حکمت.

۵- شمارۀ پنجم دوفصلنامۀ «میراث علمی اسلام و ایران» (دوفصلنامۀ تاریخ علوم و فناوری دورۀ اسلامی (سال سوم ـ شمارۀ اول، بهار و تابستان ۱۳۹۳) به صاحب‌امتیازی مرکز پژوهشی میراث مکتوب منتشر شد.

به گزارش سخن تاریخ، مطالب این شماره از دوفصلنامۀ میراث علمی اسلام و ایران به این شرح زیر است:

 بررسی گزیده‌ای از پژوهش‌های منتشرشده در تاریخ ریاضیات دورۀ اسلامی از سال ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۵م/ جان لنارت برگرن، ترجمۀ حمید بهلول

فهرست ساعت‌های آفتابی ایران/ محمد باقری

ابن سرابیّون، پزشک نامدار فراموش‌شده/ یونس کرامتی

علم میقات و موقّت‌های نامدار در غرب جهان اسلام/ مونیکا ریوس، ترجمۀ پویان رضوانی

ساعت‌ آبی برج بادها در آتن/ محمدجواد ناطق

نام‌های عربی ستارگان چگونه به غرب رسیدند؟/ پل کونیچ، ترجمۀ مریم زمانی

معرفی نسخ خطی

مجمع الأرقام/ آ. ب. ویلدانووا، ترجمۀ پروین منزوی

کتاب التذکره بأصول الحساب والفرائض وعَولها و تصحیحها/  اولریخ ربستاک، ترجمۀ محمد باقری

یادنامه‌ها

سید جلال‌الدین طهرانی/ غلامحسین صدری‌افشار

به یاد ایوونه دولد سمپلونیوس/ یان پ. هوخندایک، ترجمۀ پویان رضوانی

یادبود عبدالحمید صبره/ آدام صبره و ف. جمیل رجب، ترجمۀ غلامحسین صدری‌افشار

یادی از یوسف گرگور/ احمد جبار و عبدالمالک بوزاری، ترجمۀ محمد باهر

رسائل

رسالۀ نجم‌الدین بن معروف دربارۀ جدول‌های رؤیت هلال ماه/ رمزی دمیر، ترجمۀ حجت فخری

رسالۀ خواص مثلث قائم‌الزاویه منسوب به ارشمیدس/ محمدمهدی کاوه‌ یزدی

میراث علمی اسلام و ایران ـ دوفصلنامۀ تاریخ علوم و فناوری دورۀ اسلامی (سال سوم – شمارۀ اول، بهار و تابستان ۱۳۹۳)

صاحب امتیاز: مرکز پژوهشی میراث مکتوب

مدیرمسئول: اکبر ایرانی

سردبیر: محمد باقری

۶- برگزاری کارگاه تبادلات علمی بین ایران و عثمانی با محوریت دانش پزشکی

شعبۀ انجمن ایرانی تاریخ در اصفهان با همکاری گروه تاریخ دانشگاه اصفهان و قطب مطالعات تاریخ صفویه، کارگاه تبادلات علمی بین ایران و عثمانی با محوریت دانش پزشکی را در دانشگاه اصفهان برگزار می‌کند.

این کارگاه هشت‌ساعته در روز سه‌شنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۳ در دانشگاه اصفهان برگزار می‌شود. در این کارگاه یک‌روزه، استادان گروه تاریخ به بررسی ابعاد جدیدی از مناسبات بین ایران و عثمانی می‌پردازند. آقای دکتر اصغر منتظرالقائم، آقای دکتر علی‌اکبر جعفری، آقای دکتر مرتضی دهقان‌نژاد، آقای دکتر مصطفی پیرمرادیان، آقای دکتر مسعود کثیری و خانم دکتر نزهت احمدی تدریس کارگاه را برعهده دارند.

    محورهای مورد بحث در این کارگاه موارد زیر هستند:

    – ضرورت مطالعات تاریخ علم

    – فراز و نشیب روابط ایران و عثمانی

    – مبادلات پزشکی بین ایران و عثمانی

    – قرنطینه های ایران و عثمانی

    – نقش مسیونرهای مذهبی در مبادلات دانش پزشکی

    – نقش زنان در پزشکی ایران و عثمانی

 در انتهای کارگاه نیز جلسۀ پرسش و پاسخ برگزار می‌شود و بعد از برگزاری امتحان، برای شرکت‌کنندگان در کارگاه گواهی صادر خواهد شد.

 از علاقه‌مندان به شرکت در این کارگاه درخواست می‌شود برای ثبت نام به دفتر آقای دکتر کثیری در گروه تاریخ دانشگاه اصفهان مراجعه کنند یا از طریق ایمیل زیر با ایشان تماس بگیرند.

 آدرس ایمیل:    masoodkasiri@gmail.com

 همچنین علاقه‌مندان می‌توانند جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر انجمن ایرانی تاریخ به شمارۀ زیر تماس بگیرند:

 شماره تماس: ۲۶۴۰۳۰۰۷-۰۲۱

۷- نشست «نگاهی به ترجمه‌های قرآن به زبان‌های اروپایی و ترجمۀ عهدین به زبان فارسی» برگزار می‌شود.

مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی در ادامۀ سلسله نشست‌های علمی خود، نشست «نگاهی به ترجمه‌های قرآن به زبان‌های اروپایی و ترجمۀ عهدین به زبان فارسی» را برگزار می‌کند.

سخنرانان این نشست عبارت‌اند از:

پروفسور روبرتو توتولی – مدیر بخش شرق‌شناسی دانشگاه ناپل: ترجمه و تفسیر کهن قرآن مجید به لاتین

دکتر احمد پاکتچی –  مرکز دایره‌المعارف بزرگ  اسلامی: ترجمه‌های قرآن به زبان‌های اروپایی

آقای پیروز سیار: ترجمۀ عهدین به زبان فارسی

تاریخ برگزاری: روز یکشنبه ۲۶  بهمن ۱۳۹۳/ ۱۵ فوریه ۲۰۱۵، ساعت ۱۶ در تالار اندیشه –  مجتمع رایزن

۸- اسناد کودتای ۲۸ مرداد در کتابی با عنوان «سیا در ایران» از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، این مرکز در چهارمین روز از دهۀ مبارک فجر کتاب «سیا در ایران» ترجمۀ نعمت‌الله عاملی را منتشر کرد که دربردارندۀ اسناد کودتای ۲۸ مرداد است که متن اصلی آن توسط دکتر دونالد ویلبر نگارش یافته و با ویرایش کریستوفر پتریک توسط انتشارات «امریکن فری پرس» منتشر شده است.

کتاب سیا در ایران

گزارش اصلی سیا شامل ده فصل، پنج ضمیمه و یک چکیده است که ویراستار سه ضمیمۀ کوتاه دیگر با عناوین «برادران رشیدیان، نزاع بر سرِ نفت ایران و مداخلۀ بریتانیا در ایران» را برای ارائۀ اطلاعات بیشتر به مخاطبان، به متن افزوده است. مطالعۀ اسناد این کتاب جزئیات تکان‌دهنده‌ای از جنایات سازمان‌های جاسوسی انگلستان و امریکا در طراحی و اجرای کودتای ننگین ۲۸ مرداد را برملا می‌سازد.

«سیا در ایران» در شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و ۲۱۲ صفحه و به قیمت ۵۵۰۰۰ ریال روانۀ بازار نشر شده است.

۹- کتاب «زردشت در تاریخ» اثر گراردو نیولی با ترجمۀ مهدیه چراغیان از سوی بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شد.

به گزارش کتابخانۀ مجلس، مقام و جایگاه زردشت در فرهنگ ایرانی پیوسته مورد توجه ایرانیان و ایران‌شناسان بوده است. پژوهش‌های بسیاری در این زمینه انجام شده و کتاب حاضر که از مجموعه «هزاره‌های دنیای باستان» بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شده، یکی از جامع‌ترین و تازه‌ترین این تحقیقات به قلم پروفسور گراردو نیولی، ایران‌شناس نامدار ایتالیایی، است. او طی چهار مقاله‌ای که در بخش فرهنگ و زبان‌های خاورمیانه دانشگاه کالیفرنیا UCLA به صورت سخنرانی ارائه کرده، از نظریه‌های گوناگون بهره جسته و ضمن نقد برخی نظریه‌های متقدم، زمان زردشت را مورد بررسی قرار داده است.

کتاب زردشت در تاریخ

او می‌نویسد: اگر بخواهیم نقش یک شخص یا رویداد را در تاریخ دنبال کنیم، باید بدانیم که آن شخص در چه زمانی می‌زیسته، یا آن اتفاق در چه زمانی رخ داده است. در حال حاضر، زمان حیات زردشت یکی از مشکلات عمده در مطالعات تاریخ ایران است، به حدی که می‌توان گفت مطالعۀ این مهم همواره یکی از فعالیت‌های موردعلاقۀ محققان بوده است…

گفتار یا سخنرانی نخست او در این کتاب، به دلایلی اختصاص دارد که عقیدۀ وی را نسبت به فرضیۀ زیستن زردشت بین اواخر هزارۀ دوم و آغاز هزارۀ اول یا قرن دهم پیش از میلاد تغییر داد. علاوه بر این، به بررسی نظریات کلنز و بویس ــ محققان زردشت‌شناس ــ و رد دیدگاه آنها می‌پردازد.

سخنرانی دوم به تفسیر منابع کلاسیک می‌پردازد که زمان زندگی زردشت را به قدمتی خیلی دور نسبت می‌دهند و نشان می‌دهد که چگونه این منابع با درک نادرستی که میان یونانیان در نیمۀ قرن پنجم پیش از میلاد نسبت به اطلاعات موجود دربارۀ مکتب ایرانی رواج داشت، تنظیم شده‌اند.

فصل سوم، سنت یونانی دیگری را دربارۀ زمان زردشت بیان می‌کند که به هم‌زمانی فیثاغورث و زردشت اشاره دارد. در این بخش به تفسیرهای یهودی دربارۀ حزقیال ـ زردشت که از سوی کلمن اسکندرانی مورد تأیید قرار گرفته، پرداخته شده است.

چهارمین گفتار، زمان زردشت را با توجه به منابع زردشتی دیگری درنظر می‌گیرد که تاریخ حیات او را ۲۵۸ سال قبل از اسکندر دانسته‌اند.

پروفسور گراردو نیولی، خاورشناس برجستۀ ایتالیایی، از سال ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۳م رئیس دانشگاه شرق‌شناسی ناپل بود. سپس به رم رفت و تا سال ۲۰۰۸م در کرسی «تاریخ ادیان در ایران و آسیای مرکزی» در دانشگاه لاسپینتزای رم به تدریس و پژوهش پرداخت. او رئیس مؤسسه افریقا/ شرق و عضو شورای مشاوران و مؤلفان دانشنامۀ ایرانیکا نیز بوده است.

«زردشت در تاریخ» ترجمۀ مهدیه چراغیان، در ۲۴۰ صفحه (جلد گالینگور) با قیمت ۱۷۰۰۰۰ ریال وارد بازار شده است.

۱۰- یازدهمین شماره فصلنامۀ «امامت‌پژوهی» به صاحب‌امتیازی بنیاد فرهنگی امامت منتشر شده است.

یازدهمین شمارۀ فصلنامۀ امامت‌پژوهی به مدیرمسئولی حجت‌الاسلام و المسلمین سید علی حسینی میلانی و صاحب‌امتیازی بنیاد فرهنگی امامت منتشر شده است.

در این شماره از فصلنامۀ امامت‌پژوهی این مطالب را مطالعه می‌کنیم:

مقالات:

مصداق‌شناسی آیه «وَ مَن عِندَهُ عِلمُ الکتَابِ»

خدا یا ناخدا؛ نگاهی به احادیث «نَزِّلُونا عَن الرُّبُوبِیّه»

غربت سند و استناد در مباحث روشنفکران دینی با نگاه به نمونه‌هایی از موضوع امامت

پروندۀ علمی:

پیش‌درآمدی بر روش تاریخ‌نگری در مطالعۀ باورهای امامیه

مدل تأثیر عناصر تاریخی بر تبیین اصل امامت

پدیدارشناسی جایگاه امامت و مقامات امامان علیهم‌السلام در عقاید عبدالله بن ابی یعفور

دیدگاه‌های غضائری و ابن غضائری دربارۀ مقامات امامان علیهم‌السلام با نگاهی انتقادی به قرائت غیرالهی از امامت

آخرین تحقیقات در تاریخ تشیع متقدم

کتاب شناخت:

سیمای امامت در پایان‌نامه‌های حوزوی و دانشگاهی

نکته‌ها و یادداشت‌ها:

منابع نوشناس دربارۀ هفت بند ملا حسن کاشی

شرح قصیدۀ لامیه حضرت ابوطالب علیه‌السلام از مرحوم علامه سردار کابلی

نکاتی دربارۀ احادیث فضائل امیرالمؤمنین علی بن أبی طالب علیه‌السلام

هجده فصل در زندگی صدیقه کبری علیهاالسلام

گزارشی از یک مطالعۀ تطبیقی در دیار غرب دربارۀ امامت

مسئلۀ حاکمیت متن

مناقب اهل بیت علیهم‌السلام از کتاب مجالس سمرقندی  

گفتنی است یازدهمین شمارۀ فصلنامۀ «امامت‌پژوهی» با شمارگان ۲۰۰۰ نسخه در ۳۷۵ صفحه به قمیت صدهزار ریال از سوی بنیاد فرهنگی امامت منتشر شده است.

۱۱- هم‌زمان با برگزاری ششمین همایش تخصصی تاریخ مجلس، کتاب بررسی عملکرد دورۀ بیست‌و‌یکی مجلس شورای ملی منتشر خواهد شد.

به گزارش روابط عمومی و امور فرهنگی کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، دکتر علی ططری مدیر مرکز اسناد با اعلام این خبر گفت: یکی از طرح‌‌های پژوهشی سال ۱۳۹۲ مرکز اسناد، انتشار کتاب «بررسی عملکرد دوره بیست‌ویکم مجلس شورای ملی با تأکید بر تحولات نهضت اسلامی» بود که توسط جناب آقای دکتر حمید بصیرت‌منش و سرکار خانم توران منصوری انجام شد.

وی افزود: این مجموعه در مراحل پایانی ویرایش و آماده‌سازی جهت انتشار است و امیدواریم تا پایان سال به ادارۀ انتشارات کتابخانه جهت طی مراحل انتشار سپرده شود.

ططری گفت: از ویژگی‌های این اثر پژوهشی پرداختن به نخستین جرقه‌های انقلاب اسلامی در ایام حیات دورۀ بیست‌ویکم مجلس شورای ملی و همچنین بازتاب وقایع سال‌های نخستین نهضت امام خمینی(ره) در عملکرد و اقدامات نمایندگان مجلس شورای ملی است که در این پژوهش به صورت جدی و با استفاده از اسناد آرشیوهای مختلف کشور بدان پرداخته شده است.

علی ططری همچنین با اشاره به ششمین همایش تخصصی تاریخ مجلس گفت:‌ یکی از محورهای ششمین همایش تاریخ مجلس نگاهی به ساختار و کارکرد مجلس شورای ملی در دورۀ بیست‌ویکم است که طی آن مهم‌ترین مسائلی که مربوط به مجلس بیست‌ویکم است بررسی می‌شود؛ لذا انتشار این کتاب به روشن شدن بسیاری از زوایای پنهای مجلس بیست‌ویکم به روایت اسناد آرشیوهای مختلف کمک خواهد کرد.

۱۲- ثبت عنوان پایان‌نامه و طرح‌های پژوهشی در سامانۀ پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)

به گزارش انجمن ایرانی تاریخ، پژوهشگران و اعضای محترم انجمن ایرانی تاریخ پیرو نامۀ رسیده از کمیسیون انجمن‌های علمی کشور در خصوص معرفی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و اطلاع‌رسانی انجمن‌های علمی برای پیشرفت در پژوهش و تولید علم به اطلاع می‌رساند ایرانداک برای هدفمندسازی و افزایش کارایی و اثربخشی پژوهش‌ها، سامانۀ پیشنیۀ پژوهش را راه‌اندازی نمود. 

برای کاربست این سامانه، کاربران می‌توانند با مراجعه به پایگاه پیشینه به نشانی

 http://pishineh.irandoc.ac.ir 

درخواست خود را ثبت نمایند. شایان ذکر است که نتیجۀ بررسی در کوتاه‌ترین زمان ممکن برای کابر و نیز همۀ کسانی که کاربر بخواهد، فرستاده می‌شود.

۱۳- ارسال مقاله برای فصلنامۀ علمی پژوهشی میان‌رشته‌ای 

به گزارش انجمن ایرانی تاریخ، با توجه به سابقۀ همکاری انجمن با پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی در زمینه‌های مختلف، به‌ویژه نشر مجلات و فصلنامۀ علمی ـ پژوهشی به اطلاع استادان، پژوهشگران و اعضای محترم انجمن ایرانی تاریخ می‌رساند در صورت تمایل مقالات خود را در حوزۀ تخصصی و با موضوعات میان‌رشته‌ای به دبیرخانۀ انجمن ارسال نمایند تا پس از ارزیابی و روند داوری در فصلنامۀ علمی پژوهشی میان‌رشته‌ای پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی چاپ شود.

از پژوهشگران و اعضای محترم انجمن ایرانی تاریخ دعوت می‌شود مقالات تخصصی خود در حوزۀ مطالعات میان‌رشته‌ای را برای درج در فصلنامۀ «مطالعات میان‌رشته‌ای» پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی با همکاری انجمن ایرانی تاریخ به آدرس ایمیل انجمن ارسال بفرمایند.

۱۴- قصیده بُرده بوصیری؛ جلوه‌ای از وجود بی‌مثال پیامبر اسلام(ص)

نسخۀ نفیس خطی «برده بوصیری» به خط علاءالدین تبریزی از جذاب‌ترین آثار خطی دربارۀ جایگاه و مقام والای پیامبر اسلام(ص) در گردونۀ هستی است که در گنجینۀ نسخه‌های خطی کتابخانه و موزه ملی ملک نگهداری می‌شود.

به گزارش روابط عمومی مؤسسۀ کتابخانه و موزه ملی ملک، جایگاه والای پیامبر اسلام(ص) در شعر و ادب فارسی و عربی بارها مورد توجه شاعران و ادیبان قرار گرفته است. منقبت‌گویان در سده‌های گوناگون تاریخ بارها بر آن شده‌اند تا زیبایی و وجاهت وجودی پیامبر گرامی اسلام را در قالب آثار هنری به‌ویژه شعر، بر کاغذ جاری سازند. اکنون در روزگاری که برخی در جهان امروز، بیهوده و از سر ناآگاهی بر آن شده‌اند تا غباری بر چهرۀ نازنین حضرت ‌محمد(ص) بنشانند، شاید توجه به کوشش هنری و ادبی در توصیف چهره‌ای واقعی از آن حقیقت مورد ستایش همگان، بتواند راهنمایی برای رسیدن به دامن آن قلۀ پرافتخار بشریت باشد؛ هرچند که به تعبیر شیخ شیرین‌سخن شیراز «نور گیتی‌فروز چشمه هور/ زشت باشد به چشم موشک کور».

«برده بوصیری» یا «قصیده ستاره‌ها» اثر جاودانۀ منظوم شرف‌الدین محمد بن سعید بوصیری، شاعر مصری سدۀ هفتم هجری، در نعت حضرت پیامبر(ص) است. برده، قصیده‌ای استوار، روان و خیال‌انگیز است که با کمال زیبایی، متانت و حسن در به‌کارگیری فنون ممتاز ادبی سروده شده است.

این قصیدۀ ۱۱۶ بیتی در نعت و ستایش پیامبر، از شاهکارهای قصاید سروده‌شده در نعت پیامبر(ص) است که تا این روزگار به زبان‌های هندی، فارسی، ترکی، آلمانی، فرانسوی و انگلیسی ترجمه شده است. دو نسخۀ کامل از قصیدۀ برده بوصیری در کتابخانه و موزۀ ملی ملک وجود دارد، اما نسخۀ شماره ۱۰۳، اثری شاخص در این میانه به‌شمار می‌آید که به خط ثلث و نسخ علاءالدین تبریزی با طلا و مرکب مشکی کتابت شده است و جلد لاکی دورۀ صفوی دارد. همۀ برگ‌های این نسخه به صنعت متن و حاشیه‌سازی کاغذ آراسته شده است و تذهیب و تجلیدی برازندۀ چنین اثری دارد. جایگاه قصیدۀ برده بوصیری در هنر اسلامی به گونه‌ای است که به عنوان ترازی از کارنامۀ هنر خوش‌نویسان بزرگ به‌شمار می‌آید. بسیاری از اینان در دوره‌های گوناگون کوشیده‌اند هم نسخه‌هایی کامل از این قصیده، هم قطعاتی از آن را به عنوان زینت‌بخش آثار خود خطاطی کنند.

رویای سحرگاهان

دربارۀ چگونگی سرودن «برده بوصیری»، روایتی مشهور گفته شده است. آورده‌اند که وی بیمار و نیمی از اندامش فلج شد. به همان وضعیت، حال دل را در ابیاتی زمزمه می‌کرد؛ نتیجۀ آن، قصیده‌ای شد که «کواکب» نام گرفت. بوصیری قصیده ستاره‌ها می‌خواند و ستاره می‌بارید و می‌گریست و از خدا شفا می‌خواست. شبی که خواب، او را درربود، پیامبر(ص) را دید که همچون همیشه شفیق و مهربان، به دیدارش آمد، اندام رنجورش را نوازش فرمود و برده‌ای بر او افکند و بوصیری نه در خواب، که به بیداری نیز شفا یافت و خوب و خوش شد. گفته‌اند بوصیری صبح شفا از خانه بیرون رفت، درویشی که حال او نمی‌دانست، قصیده‌اش را طلب کرد و گفت به خواب چنان دیده و برای شفا نسخه‌ای از آن می‌خواهد. در روایات آمده است که این قصیده، حکمت و شفای بسیار دارد.

شاهکار دردانۀ بوصیری در روزگار او و پس از او، اعزازی تمام یافت و مسلمانان هنوز در مجالس ذکر نبی اعظم، آن را به ذوق جان و بانگ بلند می‌خوانند. اثر جاودانۀ بوصیری در هشتصد سال گذشته همواره مورد توجه نخبگان خط بوده و چه بسیار کارستان‌هایی که با گنج او از دستان هنروران ایران به‌وجود آمده است. یکی از کارستان‌ها که تاریخ هنر ایران به آن می‌بالد، نسخۀ نازنینی از قصیدۀ برده به خط خیال‌انگیز ملا علاءالدین تبریزی است.

۱۵- کتاب «تاریخ حوادث و رجال دوره پهلوی» برای آشنایی عموم افراد جامعه با مباحث تاریخی از سوی پژوهشکده باقرالعلوم علیه‌السلام منتشر شد.

به گزارش کتابخانۀ مجلس، تاریخ همۀ واقعیت‌ها را در خود بازتاب می‌دهد، چه تلخ و چه شیرین، چه زشت و چه زیبا. مطالعۀ تاریخ، به عنوان «حوادث مهم گذشتۀ انسان» است، که اگر با نگرشی عبرت‎آموز مورد توجه قرار گیرد، نقش مهمی در اصلاح حیات فردی و اجتماعی انسان‌ها خواهد داشت.

کتاب تاریخ حوادث و رجال دوره پهلوی

قرآن کریم در آیات بسیاری مردم را به مطالعۀ زندگی اقوام گذشته دعوت کرده و در بخش مفصلی از آیات، سرگذشت پیشینیان را بیان کرده است. در این کتاب ارزشمند و روایات پیشوایان دینی به جنبۀ عبرت‌ آموزی و کسب تجربه از وقایع تاریخی اهمیت بسیار داده شده و اصولاً هدف از مطالعات تاریخی و سرگذشت پیشینیان همین امر بیان شده است.

حضرت علی(ع) به منظور تشویق در جهت مطالعه و آشنایی با تاریخ در وصیتنامۀ خود به امام حسن(ع) به تأمل خویش در زندگی پیشینیان و سیر در اخبار و زندگی آنها اشاره دارد و این آگاهی و تجربۀ ارزشمند را برابر با یک عمر زندگی با پیشینیان قلمداد کرده است. آن حضرت در نامۀ خویش به مالک اشتر نیز با عنایت به پدیدۀ زمان و عبرت در تاریخ بر شباهت تام میان گذشته و آینده تأکید دارد.

با توجه به این بینش الهی، اهمیت پژوهش و نگارش تاریخ هر چه بیشتر خودنمایی می‌‌کند. تاریخ به عنوان معلم بزرگ انسان نه تنها می‌تواند در جهت‎دهی زندگی حال و آیندۀ انسان‌‌ها نقش داشته باشد، بلکه معرفتی ارزشمند است که می‌تواند در فهم و دریافت بسیاری از علوم و معارف مورد توجه قرار گیرد.

بهره‌برداری شایسته از این آینۀ تمام‎نمای زندگی بشری و تجربۀ رایگانی که در اختیار بشر و جامعۀ بشری قرار می‌‌دهد، توشۀ راهی است که می‌تواند راه پرفرازونشیب آینده را روشن سازد و انسان‌‌ها را در دستیابی به اهداف شایسته در زندگی یاری کند.

بررسی روند فروپاشی حکومت پهلوی و عبرت‌آموزی از آن، مستلزم گزارش دقیق و غیرمغرضانۀ تاریخ این حکومت است. در این محدودۀ زمانی، شیوه‌‌های استعمار از پیچیدگی خاصی برخوردار بوده و برای سرکوب ملت‌ها و جنبش‌ها، از تکنیک و ابزارهای پیشرفته‌ای استفاده کرده است.

تاریخ پهلوی دارای فرازها و نشیب‌های زیادی است که با بررسی دقیق آنها، نسل معاصر و آیندگان را چراغی روشن برای پیمودن مسیر آینده به‌دست خواهد داد. بدین ترتیب گزارش دقیق و درست وقایع این دوران خدمتی بزرگ به آگاهی نسل آینده است.

در این راستا و برای آشنایی عموم افراد جامعه با مباحث تاریخی، بخش تاریخ فرهنگ نامه گروه پژوهه در مباحث مختلف تاریخی به شیوۀ‌ نو درصدد تدوین فرهنگ‌‌نامۀ جامع تاریخی برآمد و در این جهت تاریخ پهلوی در قالبی جدید با عنوان فرهنگ‌نامۀ تاریخ حوادث و رجال عصر پهلوی منتشر شد.

ازآنجاکه هدف از تدوین فرهنگ‎نامۀ علوم اسلامی و انسانی در وهلۀ اول، روان و همه فهم بودن آن، در کنار متقن بودن بر اساس منابع دست اول و معتبر بوده است، در تدوین فرهنگ‎نامۀ تاریخ حوادث و رجال عصر پهلوی نیز این امور مدنظر قرار گرفته است.

این مجموعه در واقع تاریخی است روشن و گویا از تاریخ پهلوی که به اتکای بزرگ‎ترین مدارک این دوره، تهیه شده و با قلمی روان و شیوا نگارش یافته است. در این مجموعه سعی شده است با تحریر بیش از سیصد مدخل اصلی، تاریخ حوادث و رجال عصر پهلوی مورد توجه قرار گیرد. در تدوین مقالات نیز تلاش شده است که تمامی حوادث و اتفاقات مرتبط با تاریخ حوادث و رجال عصر پهلوی به دو صورت مستقل و غیر مستقل (درون مقالات مستقل) مورد بحث قرار گیرد.

مجموعۀ سه جلدی «تاریخ حوادث و رجال دوره پهلوی» به بهای ۲۷۰۰۰۰ ریال از سوی پژوهشکدۀ باقرالعلوم علیه‌السلام منتشر شده است.

۱۶- سلسله نشست‌های تخصصی نسخه‌شناسی در کتابخانۀ مجلس برگزار می‌شود.

مرکز آموزش کتابخانۀ مجلس در ادامۀ رسالت آموزشی و به اشتراک‌گذاری دانش موجود در کتابخانه و همچنین مکملی برای دوره‌های آموزشی که در این مرکز برگزار می‌گردد، نسبت به برگزاری سلسله نشست‌هایی با عنوان سلسله نشست‌های تخصصی نسخه‌شناسی به شرح زیر اقدام نموده است.

نشست نخست:

بررسی و شناخت نسخ خطی

سخنران: جمشید کیانفر

مکان برگزاری: ساختمان فروردین، واحد آموزش

تاریخ برگزاری: دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۳

ساعت برگزاری: ۱۵ الی ۱۷

نشست دوم:

بررسی تطبیقی نسخه‌های خطی ایران پیش از اسلام و دورۀ اسلامی

سخنران: سعید عریان

مکان برگزاری: ساختمان فروردین، واحد آموزش

تاریخ برگزاری: یکشنبه ۳ اسفند ۱۳۹۳

ساعت برگزاری: ۱۵ الی ۱۷

مکان برگزاری: خیابان انقلاب، مابین خیابان ابوریحان و دانشگاه، ساختمان فروردین، طبقه ۷، واحد ۲۷ و ۲۸٫ مرکز پژوهش و آموزش کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی

حضور برای علاقه‌مندان آزاد است.

۱۷- تدابیر امنیتی شدید در نمایشگاه قاهره/ عرضۀ آثار قرضاوی ممنوع شد

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از کایرو پست، نمایشگاه کتاب قاهره که از سوی سازمان کتاب مصر برپا می‌شود، با حضور ابراهیم محلب و جابر عصفور وزیر فرهنگ مصر و در میان تدابیر شدید امنیتی آغاز به کار کرد.

بااین‌حال شماری از شرکت‌کنندگان از برنامه‌ریزی ضعیف و عدم سازماندهی مناسب برای ارائۀ کتاب‌ها ناراضی هستند.

در عین حال کنترل شدید امنیتی به دلیل سالگرد بهار عربی در این کشور و کشته شدن چندین نفر نیز موجب شده است صف‌های طویلی از بازدیدکنندگان که باید از چند پست امنیتی عبور کنند، در اطراف محل برگزاری نمایشگاه ایجاد شود.

درحالی‌که قرار بود عربستان سعودی به عنوان کشور میهمان در نمایشگاه امسال حضور داشته باشد، به دنبال درگذشت پادشاه سعودی در ۲۲ ژانویه و اعلام عزاداری در این کشور، تمامی برنامه‌های مربوط به این بخش (کشور میهمان ویژه) حذف شد و مراسم افتتاحیۀ نمایشگاه نیز بدون برپایی جشن، کلید خورد.

در عین حال از روزهای اول تشکیل این نمایشگاه وزیر فرهنگ مصر رسماً ممنوعیت ارائۀ هر نوع از آثار شیخ یوسف القرضاوی عالم دینی مصری را اعلام کرد. آثار وی به دلیل حمایت رسمی از حزب اخوان‌المسلمین ممنوع اعلام شده، اما وزیر فرهنگ مصر پس از شکایت بازدیدکنندگان، اعلام کرد کتاب‌های وی از سوی ناشر بازگردانده شده و این امر به معنی سانسور نیست.

امسال درحالی‌که محمد عبدو، اصلاح‌طلب مصری (۱۹۰۵-۱۸۴۹)، به عنوان شخصیت سال نمایشگاه کتاب قاهره انتخاب شده، یازده عنوان از دوازده نشستی که در طول این نمایشگاه برگزار می‌شود، به موضوع اصلاحات دینی اختصاص یافته است.

این نمایشگاه امسال متفکران نوآور عرب و جهان را در کانون توجه خود قرار داده است. حسن حنیفی، فیلسوف مصری، آدونیس شاعر سوری، علی حارب متفکر لبنانی، رجا بن سلما متفکر تونسی، آلن گرش، روزنامه‌نگار فرانسوی، و عبدالجواد یاسین، متفکر مصری، از میهمانان ویژۀ این نمایشگاه هستند.

یکی از نشست‌های مهم امسال که قرار بود با شرکت بها طاهر، نویسندۀ مشهور، تشکیل شود، هرگز برگزار نشد و بدون اعلان قبلی برنامۀ دیگری جانشین آن شد.

امسال ۲۶ کشور در این نمایشگاه شرکت دارند که از میان آنها نوزده کشور عرب و هفت کشور غیرعربی هستند. ۸۵۰ ناشر شامل ۵۵۰ ناشر مصری، ۲۵۰ ناشر عرب و ۵۰ ناشر غیرعرب در این نمایشگاه بیش از هفتادهزار عنوان کتاب را در معرض دید بازدیدکنندگان قرار داده‌اند. صد غرفۀ جداگانه نیز به ارائۀ کتاب‌های دست دوم اختصاص یافته است.

سال پیش این نمایشگاه با شرکت ۲۴ کشور تشکیل شده بود و ۷۵۵ ناشر آثارشان را در این رویداد ارائه کرده بودند. عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، بحرین، تونس، عمان، فلسطین، اردن، لیبی، یمن، سودان، سومالی، اریتره، اتیوپی، الجزایر، عراق، مراکش، سوریه و لبنان از جمله کشورهای عربی و ایتالیا، روسیه، هندوستان، آذربایجان، آلمان، فرانسه و جمهوری چک از جمله کشورهای غیرعربی حاضر در نمایشگاه امسال قاهره هستند.

امسال برای نخستین‌بار ترکیه در این نمایشگاه کتاب قاهره شرکت نکرده است. این امر نشان‌دهندۀ گسترش تنش‌های سیاسی بین مقامات دو کشور ترکیه و مصر است.

این نمایشگاه که در فضایی به وسعت هشتادهزار مترمربع برپا شده، با ارائۀ یک مپ اندروئید برای اولین بار، اطلاعات لازم را در اختیار شرکت‌کنندگان قرار می‌دهد.

بزرگ‌ترین غرفۀ نمایشگاه امسال کتاب قاهره، غرفۀ وزارت فرهنگ مصر است.

خانۀ نشر الاهرام به عنوان بزرگ‌ترین ناشر مصری امسال با بیش از ده‌هزار عنوان کتاب در این نمایشگاه حضور دارد و پنج سالن را به خود اختصاص داده است.

این نمایشگاه هر روز از ساعت ۱۰ صبح تا ۷ بعداز ظهر برای فروش کتاب و تا ۹ شب برای برنامه‌ها و نشست‌های ادبی دایر است.

چهل‌وششمین نمایشگاه کتاب قاهره که یک هفته است کار خود را شروع کرده، تا پنجشنبۀ این هفته (۱۲ فوریه- ۲۳ بهمن) ادامه خواهد داشت. 

۱۸- همایش مطالعات اسلامی و زبان عربی ۹ و ۱۰ مارس در مالزی برگزار می‌شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، مالزی یکی از کشورهای توسعه‌یافتۀ اسلامی است که برای رشد و تعالی آموزه‌های اسلامی نیز تلاش بسیار می‌کند و ازاین‌رو همه‌ساله همایش‌های اسلامی زیادی برگزار می‌کند.

یکی از این همایش‌ها، همایش مطالعات اسلامی و زبان عربی است که در ۹ و ۱۰ مارس برگزار می‌شود.

از همۀ علاقه‌مندان دعوت شده است که برای این همایش مقاله ارسال کنند.

۱۹- مراسم افتتاح کرسی فقه «زیدی» با حضور یکی از علمای برجستۀ یمن در دانشگاه مذاهب اسلامی برگزار شد.

مراسم افتتاح کرسی فقه «زیدی» با حضور یکی از علمای برجستۀ یمن و علما و پژوهشگران مطرح حوزۀ فقه در دانشگاه مذاهب اسلامی روز شنبه، ۱۸ بهمن‌ماه برگزار شد.

در این مراسم، دکتر مرتضی بن زید المحطوری، رئیس مؤسسۀ فرهنگی بدر یمن و از علمای برجستۀ فقه زیدی در این کشور، آیت‌الله محمدعلی تسخیری، مشاور مقام معظم رهبری در امور جهان اسلام، حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر احمد مبلغی، رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی و جمعی از علما و پژوهشگران حوزۀ فقه حضور یافتند.

در دانشگاه مذاهب اسلامی، مذاهب مختلف توسط استادان و علمای همان مذهب در مقطع تحصیلات تکمیلی تدریس شده است. تاکنون کرسی فقه «مالکی» و «اباضی» در دانشگاه آغاز به‌کار کرده است.

زیدیان یکی از مذاهب شیعه به‌شمار می‌روند و مهم‌ترین سکونتگاه زیدیان، کشور یمن است. حدود ۴۵ درصد جمعیت این کشور شیعه هستند و با توجه به حوادث اخیر در این کشور، آغاز به‌کار کرسی فقه زیدی می‌تواند جهت توسعۀ روابط میان دو کشور ایران و یمن اهمیت بسزایی داشته باشد.

این مراسم ساعت ۹:۳۰ صبح روز شنبه، ۱۸ بهمن در دانشگاه مذاهب اسلامی، سالن همایش شهید ماموستا شیخ‌الاسلام به نشانی خیابان انقلاب اسلامی، خیابان فلسطین جنوبی، خیابان شهید مهرداد روانمهر پلاک ۵ برگزار شد.

۲۰- به همّت رایزنی فرهنگی کشورمان در ایتالیا، کتاب «عقائد الامامیه» اثر علامه محمد رضا مظفر (قدّس سره) به زبان ایتالیایی ترجمه، چاپ و منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در راستای معرفی مکتب اهل بیت عصمت و طهارت(ع) در محافل علمی ایتالیا، کتاب گرانسنگ «عقائدالامامیّه» اثر علامه محمدرضا مظفر با همکاری رایزنی فرهنگی کشورمان در رم و مؤسسۀ گفتمان شیعه و کاتولیک در شهر  قم به زبان ایتالیایی ترجمه و توسط انتشارات عرفان در رم به چاپ رسید.

این کتاب، با توجه به استقبال دانشگاه‌های ایتالیا در شهرهای رم، ناپل، میلان، پاویا، کالیاری و پالرمو از موضوع و مباحث شیعه‌شناسی ترجمه، چاپ و منتشر شد. کتاب «عقائد الامامیه» در اصل مجموعه سخنرانی‌¬های مؤلف در سال ۱۳۶۳ق در دانشکدۀ دینی «منتدی‌ النشر» عراق است که وی آن را بازبینی کرده و در سال ۱۳۷۰ه منتشر نموده است. در سال ۱۳۸۰ه، اصلاحاتی دیگر بر روی این کتاب صورت گرفت و همراه مقدمۀ مؤلف و مقدمه‌ای دیگر از حامد حفنی، استاد سنی‌مذهب دانشگاه قاهره، در مصر منتشر شد.

مرحوم مظفر دو مقدمه بر چاپ اول و دوم کتاب نوشته است. وی در مقدمه چاپ دوم (۱۳۸۱ق) می‌نویسد: «آنچه مرا به چاپ مجدد این کتاب تشویق نمود، امید از میان برداشتن ابرهای غبارآلود میان دو طایفه شیعه و سنی و پاک کردن غبار نشسته بر روی عقاید صحیح اسلامی ‌بود .وی در این مقدمه بهترین راه حل برای تقریب بین مذاهب را کشف حقایق هر مذهب از منابع اصلی و طریق صاحبان آن مذهب می‌داند. کتاب عقائد الامامیه مرحوم مظفر به زبان بسیار روان و ساده نگاشته شده و در معرفی برخی از اعتقادات شیعه مثل خداشناسی، تقلید، صفات الهی، عدل، قضا و قدر، نبوت، عصمت انبیاء، امامت، معاد و بالاخره برخی از آموزه‌های تربیتی اثر بسیار ارزنده‌ای به‌شمار می‌آید و برای کسانی که تازه با مفاهیم شیعۀ امامی آشنا می‌شوند، خواندن آن توصیه می‌شود. از علامه مظفر آثار چاپ‌شدۀ زیادی در موضوعات متنوع برجای مانده که نشان‌دهندۀ جامعیت علمی ایشان است. برخی از این آثار عبارت است از: اصول الفقه، عقاید الامامیه، المنطق، احلام الیقظه، تاریخ اسلام، حاشیه مکاسب، حریه الانسان، دیوان شعر، رساله عملیه فی ضوء المنهج الحدیث، السقیفه علی هامش السقیفه، الفلسفه الاسلامیه، فلسفه الامام علی علیه السلام، فلسفه الکندی، المثل الافلاطونیه عند ابن‌سینا و…

۲۱- بررسی مذهبی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی قم در دورۀ صفویه

به گزارش کتابخانۀ تخصصی تاریخ اسلام و ایران، قم حرم اهل بیت علیهم‌السلام است. فرهنگ و تاریخ تشیع با فرهنگ و تاریخ شهر مقدس قم پیوندی عمیق دارد.

برای قم‌شناسی باید به ادوار مختلف تاریخ این شهر توجه داشت. قم از قرن دوم هجری با قم عصر آل بویه و قم در زمان سلجوقیان و قم در زمان مغول کاملاً متفاوت است. یکی از برهه‌های حساس و یکی از حلقه‌های مهم در این زنجیرۀ گسترده و طولانی، شناخت قم و جایگاه اجتماعی، فرهنگی، دینی، اقتصادی، نظامی قم در عصر صفویه و به‌ویژه در قرن دهم هجری است که اثر حاضر به بحث و کاوش در آن پرداخته است.

فهرست مطالب:

مقدمه

پیدایش شهر قم

توجه به پادشاهان صفوی به شهر قم

کتاب «بررسی مذهبی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی قم در دور صفویه»، نوشتۀ نرگس احمدی‌زادگان می‌باشد که نشر زائر در سال ۱۳۹۳ منتشر کرده است.


1 پاسخ به “رصد اخبار تاریخی هفته”

  1. دادگر می‌گه:

    کتاب تاریخ حوادث و رجال دوره پهلوی بسیار کمک می کند
    متاسفانه درباره دوره پهلوی نقاط پژوهش نشده بسیار است
    مثلا درباره نشریات دوره پهلوی هم کارهایی که کتابخانه مجلس عرضه کرده، هم برخی مجلات در دسترس نیست و هم کار پژوهشی کمتر صورت گرفته است

پاسخ دهید