یادی از استاد محمدتقی دانش پژوه

۲۷ آذر یادآور درگذشت استاد محمدتقی دانش پژوه کتابشناس، فهرست نگار، مصحح و پژوهشگر نسخ خطی، استاد دانشگاه تهران و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که در سال ۱۳۷۵ هجری شمسی چشم از جهان فرو بست. وی در دهکده ناندَل نزدیک شهر آمل به دنیا آمد. پدرش حاج میرزا احمد دَرکایی دیلارستاقی لاریجانی از علما و مجتهدان به نام آمل بود. دانش پژوه پس از طی تحصیلات اولیه، نزد پدر و تنی چند از علمای آمل به فراگیری ادبیات عرب، منطق و فلسفه پرداخت. پس از درگذشت پدرش در ۱۳۰۸ش، برای ادامه تحصیل به حوزه علمیه قم رفت و در آنجا از دروس فقهی و اصولی علمایی چون آخوند ملا علی معصومی همدانی و سید شهاب الدین مرعشی نجفی بهره گرفت. او پس از ۲ سال به زادگاه خود بازگشت و در ۱۳۱۶ش در مدرسه مروی تهران به تحصیل پرداخت و سپس دوره دانشکده معقول و منقول را گذراند و در ۱۳۲۰ موفق به اخذ درجه کارشناسی از این دانشکده شد. او در ۱۳۴۸ش با رتیه دانشیاری به گروه تاریخ دانشکده الهیات پیوست و در ۱۳۵۵ به درجه استادی رسید.
دانش پژوه از زیان های اروپایی به زبان فرانسه مسلط و با زبان انگلیسی آشنا بود. وی در ۱۳۳۴ش به ریاست کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران منصوب شد. او ۳۲۶ مقاله و یادداشت از خود به یادگار گذاشته است. به علاوه بیش از پنجاه اثر را تصحیح کرده است. فهرست نسخه های خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران و فهرست میکروفیلم های کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نیز از جمله کارهای فهرست نویسی او است (برای آشنایی بیشتر با وی، نک. دانشنامه جهان اسلام، ذیل «دانش پژوه، محمدتقی» (به قلم محمود حقیقی) و مطالب بخش اول همین پرونده).
در ادامه ضمن ارائه مطالبی در معرفی و نکوداشت دانش پژوه، شماری از آثار وی در سه بخش به محضر مخاطبان ارجمند تقدیم می شود.
برای دانلود مطالب روی نام آن ها کلیک کنید.

درباره استاد:
دانش پژوه و کتاب
دانش پژوه، دانشمند و فهرست نگاری جهانی
شادروان استاد محمد تقی دانش پژوه
یادی از استاد محمدتقی دانش پژوه
یادی از محمدتقی دانش پژوه
پسر از پدر می گوید
بیست و پنج جستار از دانش پژوه
استاد محمدتقی دانش پژوه و محقق طباطبائی
d47ea7cc61cf588c1ff89c6ae8137a5c_L
مقالات:
آشنایی با شرح عیون الحکمه
آشنایی ما با فلسفه و دانش نوین باختری
اندیشه کشور داری نزد فارابی
ترجمه فارسی الهیات شفا
تسامح و گذشت دینی نادر شاه
داعی الدعاه تاج الدین شهرستانه ۱
داعی الدعاه تاج الدین شهرستانه ۲
دو اندیشه شناسی ارزنده
درباره شرح العباره فارابی
فیزیک ارسطو و ابن باجه اندلسی
کتابشناسی فرق و ادیان
نگارش های شمسای گیلانی
یک پرده از زندگانی شاه تهماسب صفوی
Daneshpajuh-mohammadtaghi
یادداشت ها:
اسلام و انقلاب فکر ۱
اسلام و انقلاب فکر ۲
اصفهان و طاووس خانه آن
القواعد والفوائد للشهید
آیین فهرست نگاری نسخه های خطی
برخی از سخنان منطقی فارابی
تتمه النجاه ابوعلی سینا
تذکره بی نام گمنام
دانشنامه علائی
دوازده متن موسیقی
رستم الحکما و شمس الوزرا
سخنی چند از سوفسطائیان
سرگذشت نامه های خوشنویسان و هنرمندان
سه فیلسوف ایرانی
کتاب الحشایش
گونه گون واژه ها در گفتار
مبحث معرفت و ادراک در فلسفه جدید
متافیزیک ارسطو و رساله الحروف فارابی
منطق از نظر خواجه طوسی
منظق نزد خواجه رئیس ابوعلی سینا
نخستین مترجم عربی تورات
واژه های فلسفی ابن سینا و معادل لاتینی آن ها
وقف نامه ربع رشیدی
یادی دیگر از بیهقی مورخ فیلسوف ۱
یادی دیگر از بیهقی مورخ فیلسوف ۲
1
رهاورد نسخ خطی:
اسناد آستانه نورالدین علی غازی اردکانی
اسناد وقف خاندان خلیفه سلطان
اصناف العلوم الحکمیه
الرساله الشرقیه فی تقاسیم العلوم العقلیه
المبادی و الرؤس العشره لتعلم الفلسفه
آستانه های مازندران
آیین شاه تهماسب
پاسخ ابوعلی سینا به ابی سعید ابی الخیر
تاریخ مشاهیر امامیه
ترجمه فارسی منظوم خطبه البیان
ترجمه قصیده نونیه عنوان الحکم
تفسیر دروازجکی
جامع الحکمه
چند فهلوی در کتابی عرفانی
حدایق الحقایق
خطوط دانشمندان ایرانی
درباره هفتاد و سه گروه
دو رساله در اخلاق و سیاست
دو رساله در منطق
دو رساله درباره هفتاد و دو گروه
دو متن کهن اسلامی در اروپا
دو وقف نامه از مازندران
ذیلی بر تاریخ اسماعیلیه ۱
ذیلی بر تاریخ اسماعیلیه ۲
ذیلی بر تاریخ اسماعیلیه ۳
ذیلی بر تاریخ اسماعیلیه ۴
رساله فی التوحید
رساله فی بیان المذاهب و الفرق
رنگ سازی در کاغذ و رنگ زدایی از آن
روح الارواح سمعانی ۱
روح الارواح سمعانی ۲
سرگذشت ابن هندوی طبرستانی و رساله مشوقه او
سه سند تاریخی و جغرافیایی دوران صفوی
شرح حدیث کنت کنزاً مخفیاً
شرح مشکلات کتاب اقلیدس از فارابی
شوکت نامه ۱
شوکت نامه ۲
فروش نامه روستای الاورق اردبیل
فرهنگ کوچک عربی به فارسی
فن تدبیر منزل
قانون الصور
قانون ناصری و جامع ناصری
قول الحسن بن سهل ابن غالب فی الاخبار التی یخبربها کثیرون
کتاب احادیث الاربعین
گفتاری از خواجه طوسی درباره نبود و بود
گوشه ای از تاریخ منطق در ایران
متنی از ابومنصور معمر صوفی
مجدولی در ذکر عترت نبی ص
مختصر فی ذکر الحکماء الیونانیین و الملیین
معارج نهج البلاغه
میرفندرسکی
نسخه ای دیرینه و کهن از نهج البلاغه
نظم ابن الهباریه از حی بن یقظان
نمونه ای از تاریخ سالیانه ایران
وقفنامه امیر چقماق
وقفنامه بارگاه محمود کیا ۱
وقفنامه بارگاه محمود کیا ۲
هذا مختصر فی ذکر الحکماء الیونانیین والملیین
یک نسخه نفیس به خط خواجه نصیرالدین طوسی


1 پاسخ به “یادی از استاد محمدتقی دانش پژوه”

  1. جاجرودی می‌گه:

    به نظرم این سنگ مزار شایسته ایشان نیست
    دانشگاه تهران یا فرهنگستان کاری بکنند

پاسخ دادن به جاجرودی