ذکر مصیبت شهدای کربلا به سبک خاندان بهار

ذکر مصیبت شهدای کربلا به سبک خاندان بهار
دفتر شعری که پیش رو دارید به مناسبت اول محرم ۱۳۴۲ (مرداد ۱۳۰۲) در مشهد چاپ شده است. این دفتر حاوی اشعاری از میرزا محمد کاظم متخلص به صبوری (م ۱۳۲۲ق) ملک الشعرای آستان قدس رضوی و ۲ بند از اشعار پسرش ملک الشعرای بهار (م اول اردیبهشت ۱۳۳۰) که به همت پسرعموی وی شیخ احمد بهار (م ۱۴ بهمن ۱۳۳۶) چاپ شده و رایگان در بین ذاکران و مداحان اهل بیت (ع) توزیع شده است. نسخه ای از این کتاب در کتابخانه مجلس شورای اسلامی نگهداری می شود که تصاویر آن را در ادامه ملاحظه می فرمایید. ۱۲ بند از اشعار صبوری در این کتاب درج شده و نیز مرثیه ای از وی با تضمین مرثیه سوزناک وصال شیرازی (م ۱۲۶۲ق). در اشعار صبوری علاوه بر ذکر مصیبت به طور ضمنی به چرایی و اهداف قیام عاشورا توجه شده است؛ مانند این دو بیت:
یزید از زاده خیر البشر بیعت طمع دارد / چگونه طاعت جبریل با ابلیس ساز آید؟
سلیمان هیچ کس دیده مطیع اهرمن گردد/ حقیقت کی شنیده زیر فرمان مجاز آید؟
اما ۲ بندی که از ملک الشعرای بهار در انتهای کتاب آورده شده صرفا ذکر مصیبت است.
در پایان باید به این نکته اشاره کرد که کتاب هایی مانند این کتاب، غالبا در گوشه کتابخانه ها فراموش شده اند، حال آن که استفاده از آن ها در مجالس عزاداری اهل بیت (ع) مناسب است و معمولا در این گونه آثار اصیل ادبیات فارسی، آسیب های مداحی و مصیبت خوانی امروز ما (مانند مطالب موهن، غالیانه و دروغین) کمتر به چشم می خورد.
سعید طاوسی مسرور (دانشجوی دکتری تاریخ اسلام در دانشگاه تهران)


1 پاسخ به “ذکر مصیبت شهدای کربلا به سبک خاندان بهار”

  1. یاوری می‌گه:

    سلام
    خیلی عالی بود. می توان یک تحلیل تاریخی از سبک شناسی شعر و مداحی آن دروه و توجه شاعران به نیازهای فکری جامعه و محتوایی اشعار، ارائه داد.
    اگر امکان دارد تلاش شود تا کتاب چاپ مجدد شود و یا فایل pdf آن در اختیار محققان قرار گیرد

پاسخ دهید